190-) onlara salih verilince, kendilerine verdiği şeyde ona şirk koştular. allah, şirk koştukları şeyden yücedir.
bu ayetler araf suresinde yazmaktadır. müfessirlerin çoğunluğu şöyle demiştir: bunlar adem ve havva’dır. (maturidi tefsiri) sahabe ibni abbas’tan rivayet edildiğine göre ayette bahsedilen bir nefis ademdir, ondan yaratılan ise havva’dır. (fahrettin razi tefsiri)
#####
ahmed, tirmizi, rüyani, ibn cerir, ibn ebi hatim, taberani, ebu'ş-şeyh, hakim ve ibn merdüye, semure b. cündüb'den resulullah'ın şöyle buyurduğunu nakleder: "havva, doğum yapınca şeytan onun çevresinde dolaşıp ona: «çocuğa abdulharis adını verirsen yaşar» deyince, havva da çocuğuna abdulharis adını verdi ve böylece çocuk yaşadı. bu şeytanın onlara vahyi ve vesvesesidir."
#####
abd b. humeyd, ibn cerir ve ibn merdüye'nin bildirdiğine göre semure b. cündüb, "allah onlara kusursuz bir çocuk verince, kendilerine verdiği şey hakkında allah'a ortaklar koştular..." sözünü açıklarken: "çocuklarına abdulharis adını vermişlerdi" demiştir.
#####
abd b. humeyd ve ebu'ş-şeyh, ubey b. ka'b'ın şöyle dediğini bildirir: havva hamile kalınca şeytan yanına gelerek: "ona abdulharis adını veriniz. eğer böyle yaparsanız bu çocuğunuz yaşar" dedi. bunun üzerine hz. adem ve havva çocuklarına abdulharis adını verdiler. bu, şeytanın onlara vahyi ve vesvesesidir."
#####
abd b. humeyd, ibn ebi hatim ve ebu'ş-şeyh'in bildirdiğine göre ubey b. ka'b der ki: havva hamile kaldığı zaman şeytan yanına gelerek: "bana itaat edip çocuğunun yaşamasını istemez misin? çocuğunun ismini abdulharis koy" dedi. havva şeytanın dediğini kabul etmeyince çocuğu doğar doğmaz vefat etti. sonra tekrar hamile kalınca, şeytan kendisine aynı şeyi söyledi, ama havva yine şeytanın dediğini yapmadı. üçüncü defa hamile kalınca şeytan gelip: "eğer dediğimi yaparsan çocuğun yaşar. yoksa bir hayvan olarak doğar" deyip onu korkutunca, havva, şeytanın dediğini yaptı.”
#####
ibn cerir ve ibn ebi hatim, ibn zeyd'den bildirdiğine göre hz. adem'in bir oğlu olunca ismini abdullah koydu. iblis yanlarına gidip: "bu oğlunuzun adını ne koydunuz?" diye sorunca, hz. adem: "abdullah" cevabını verdi. hz. adem ve havva'nın daha önce bir çocukları doğmuş ve adını abdullah koymuşlardı. iblis onlara: "siz, allah'ın, kulunu yanınızda bırakacağını mı zannediyorsunuz. vallahi! önceki çocuğunuzu aldığı gibi bunu da alacak. ben sizlere bir isim öğreteceğim, ona bu adı verirseniz, siz yaşadığınız müddetçe sizinle kalır. ona abduşşems ismini veriniz" dedi. bunun üzerine hz. adem ve havva oğullarına abduşşems ismini verdiler. yüce allah'ın, "kendileri yaratılmışken, bir şey yaratamayan putları mı ortak koşuyorlar?" ayeti buna işaret etmektedir. yani, hiç güneş bir şey yaratabilir mi? güneş'in kendisi yaratılmıştır." resulullah "şeytan, hz. adem ve havva'yı iki defa aldattı" buyurmuştur. zeyd devamla der ki: "şeytan onları hem cennette, hem de yeryüzünde aldattı.”
#####
ibn cerir, ibnu'l-münzir, ibn ebi hatim ve ebu'ş-şeyh'in bildirdiğine göre said b. cübeyr der ki: "yüce allah, hz. adem ve havva'yı yeryüzüne indirdiği zaman, hz. adem'in nefsine, hanımına karşı bir arzu koyunca, hz. adem hanımıyla ilişkiye girdi. ilişki sonucunda havva hamile kaldı, hamile kalır kalmaz bebek karnında kımıldamaya başlayınca havva: "bu nedir?" diye sordu. iblis gelip: "hamile kaldın, doğum yapacaksın" karşılığını verince, havva: "ne doğuracağım?" diye sordu. iblis: "deve, sığır, keçi veya koyundan başka bir şey doğuracağını mı sandın. bunlardan birini doğuracaksın ve doğuracağın şey, ya burnundan, ya gözünden veya kulağından çıkacak" dedi. havva: "vallahi benim her yerim bunları sığmayacak kadar dardır" deyince, iblis: "beni dinle ve çocuğun adını abdulharis koy o zaman senin gibi bir insan doğurursun. havva bunları hz. adem'e anlatınca: "o, bizi cennetten çıkaran kimse" dedi. havva'nın karnındaki çocuk ölü doğdu. havva ondan sonra tekrar hamile kaldı. iblis yine gelip ona: "ya benim dediğimi yaparsın ya da çocuğu öldürürüm. ilk çocuğu ben öldürmüştüm" deyince havva durumu hz. adem'e anlattı, ama hz. adem ilk söylediklerini tekrar etti. üçüncü defa hamile kalınca iblis gelip aynı şeyleri söyledi ve havva yine bunları hz. adem'e anlattı ama hz. adem bu sefer karşı çıkmaz gibi bir tavır takındı. bunun üzerine havva çocuğa abdulharis adını verdi. "allah onlara kusursuz bir çocuk verince, kendilerine verdiği şey hakkında allah'a ortaklar koştular..." ayeti buna işaret etmektedir.
#####
said b. mansur, ibnu'l-münzir ve ibn ebi hatim'in bildirdiğine göre ibn abbas der ki: havva hamile kalınca iblis gelip: "ben sizi cennetten çıkaran kişiyim. ya bana itaat edersiniz ya da doğacak çocuğa dağ keçisi gibi boynuz yaparım ve çocuk doğarken karnını yarar. daha şunları şunları da yaparım diyerek onu korkuttu ve "bu çocuğa abdulharis adını veriniz" dedi. hz. adem ve havva iblis'in bu isteğini kabul etmedi ve çocuk ölü olarak doğdu. sonra havva bir daha hamile kalınca, iblis gelip aynı şeyleri tekrar etti. hz. adem ve havva çocuk sevgisi sebebiyle ona abdulharis adını verdiler. "allah onlara kusursuz bir çocuk verince, kendilerine verdiği şey hakkında allah'a ortaklar koştular..." ayeti buna işaret etmektedir.
#####
abd b. humeyd'in bildirdiğine göre süddi: "hz. adem ve havva ilk oğullarına abdurahman ismini verdiler. bu çocuk ölünce sonra doğan çocuğa salih adını verdiler.
ibn cerir'in ibn abbas'tan bildirdiğine göre havva'nın hz. adem'den çocukları olduğu zaman onlara, allah'ın kulu anlamına gelen abdullah ve ubeydullah gibi isimler koyuyordu, ama çocuklar ölüyordu. iblis; hz. adem havva'ya gelip: "eğer doğan çocuğunuza verdiğiniz isimlerden başkasını verseydiniz yaşardı" dedi. havva erkek bir çocuk doğurunca hz. adem ismini abdulharis koydu. "allah onlara kusursuz bir çocuk verince, kendilerine verdiği şey hakkında allah'a ortaklar koştular..." ayeti bu konuda nazil olmuştur.
#####
yukarıdaki rivayetleri imam suyuti’nin durrul mensur adlı tefsirinde bulabilirsiniz.
bence adem peygamber değildir. cennet’ten kovulan sonra affedilen sonra şirk koşan bir insandır. allah ile konuşan herkese peygamber dedikleri için bu kaos meydana geliyor. şeytan da allah ile konuştu, kabil de allah ile konuştu, abimelek de allah ile konuştu, laban da allah ile konuştu, balam da konuştu, musa’nın annesi de konuştu, hacer de konuştu.
allah ile konuşmak kimseyi peygamber yapmaz. eğer allah ile konuşmak kişiyi peygamber yapıyorsa şeytan da peygamber sayılırdı. allah biriyle konuşur ve onu elçi olarak seçip görevlendirirse işte ancak o kişi peygamber olur. peygamberlik elçilik yapmak demektir. bir kral sarayda 100 kişiyle konuşur ama 100’ü de kralın elçisi değildir. kralın her konuştuğu kişi onun elçisi değildir. elçilik özel ve ayrı bir görevdir.
atamız adem’e gelince, onun ne bir resul olduğu ne bir nebi olduğu kuran’da yazmamaktadır, incil’de ve tevrat’ta da yazmamaktadır. kuran’da peygamberler listesi sayılırken adem’den bahsedilmez.
#####
habil ademoğlu 08/01/2026
